Rzym, 275 r. p.n.e. Półwysep Apeniński jest już zdobyty przez Rzymian — rozpoczyna się okres wielkich podbojów, które doprowa­dziły do powstania Cesarstwa Rzymskiego. Młody centu­rion wyrusza w pole z I Legionem Italskim. Zdobędzie zasz­czyty i sławę albo poniesie klęskę.

A wszystko zależy od Ciebie, od Twojej przezorności, odwagi i zdecydo­wania. Możesz zacząć jako centurion i zostać imperatorem — musisz jednak wykazać się strategią dobrego dowód­cy; musisz być świetnym administrato­rem, umiejętnie nakładając podatki, or­ganizując armię i flotę, sponsorując igrzyska.

Cel i zasady gry

Celem gry jest podbicie ówczesnego starożytnego świata. Osiągnięcie tego zależy od wielkości naszej armii i spo­sobu jej użycia. Rozpoczynając grę dys­ponujemy jednym legionem. W miarę zdobywania nowych prowincji nasz cen­turion awansuje, co umożliwia wysta­wianie kolejnych legionów. Awanse na stopnie trybuna i konsula pozwalają na przeformowywanie legionów — ze słab­szych w silniejsze, co zwiększa nasze możliwości militarne.

Gra przewiduje mobilizowanie trzech rodzajów legionów:

1. Infantry Legion — legion piechoty, liczący 4200 piechurów i kosztujący 20 talentów.
2. Cavalry Legion — legion z kawa­lerią, o tej samej liczbie piechurów + jeszcze 300 kawalerzystów. Koszt 30 talentów.
3. Consular Army — Armia Konsular­na, licząca 6000 piechurów + 600 ka­walerzystów. Koszt 60 talentów.

Legion piechoty może być przeformowany w legion z kawalerią, a ten z kolei w armię konsularną. Koszt przefor-mowania legionu słabszego w silniejszy równy jest różnicy kosztu ich wystawie­nia. Łącznie można wystawić 12 takich jednostek.

Oprócz wojsk lądowych można rów­nież zmobilizować flotę. Przydaje się ona przy transportowaniu legionów oraz niszczeniu flot nieprzyjacielskich, które atakują imperium.

Flota może się składać z trzech ro­dzajów okrętów:

1. Triremes — trójrzędowce, które za­bierają 50 piechurów. Koszt 5 talentów.
2. Quinqeremes — czterorzędowce zabierające 100 piechurów. Koszt 10 ta­lentów.
3. Galleons — galeony, zdolnych do przewożenia 200 piechurów. Koszt 20 talentów.

Okręty mogą również zabierać kawa­lerzystów, przy czym jeden kawalerzy-sta zajmuje tyle miejsca co czterech piechurów. Zakres wystawiania, uzupeł­niania i rozbudowy flot, jak również mo­bilizowania i przeformowywania legio­nów warunkuje zasobność naszego skarbca.

Pieniądze (Talents) uzyskujemy z podatków (Trlbutes), grabieży (Plunder) i z wygranych na wyścigach rydwa­nów. Przy nakładaniu podatków mamy następujące możliwości:

— Exempt all provinces, zwolnienie z podatku,

— oraz cztery kolejne, poczynając od tolerancyjnych a kończąc na zwykłym ździerstwie (Tolerable Tribute, Irrita-ting Tribute, Oppressive Tribute, Bleed Them Dry

Podatki możemy wyznaczać z Rzymu dla całego imperium jednolicie lub różni­cować je dla poszczególnych prowincji. Pieniądze możemy również uzyskać z grabieży prowincji.

Dodatkowa możliwość napełnienia skarbca imperium to zakłady na wyści­gach rydwanów (Racing Chariots). De­cydując się na to należy:

— wykupić rydwan, przy czym jego koszt jest zależny od rodzaju. Najtań­szy, lekki rydwan (Light Chariot) kosz­tuje 5 a najdroższy (Heavy Chariot) 20 talentów,

— ustalić stawkę zakładu, od 10 do 100 talentów,

— wygrać wyścig (wot, błahostka!). Aby zwiększyć swe szanse możemy przekupić przeciwników (Bribe Opponent) lub ewentualnie wynająć lekarza (Hire Physician). Nie zaszkodzi także zapłacić za błogosławieństwo bogów (lnvoke Gods)

Dla uśmierzenia niezadowolenia Rzy­mian można zorganizować walki gladia­torów. Wynajęcie amfiteatru kosztuje 50 talentów, zaś trening jednego gladiatora od 10 do 40 talentów. Igrzyska prowin­cjonalne są tańsze i kosztują, w zależ­ności od ich rodzaju, od 15 do 50 talen­tów.

Tabelka numer 1

Tabelka numer 2

Oznaczenia:

E (Excellent) — doskonały G (Good) — dobry, A (Average) — przeciętny. W (Weak) — słaby.

Menu gry i Ważniejsze Opcje

Menu wstępne wywołujemy przez wskazanie kursorem bieżącej daty gry wyświetlanej w okienku na mapie im­perium z dyslokacją legionów i łlot. Umożliwia ono: zapisanie sytuacji z gry, wywołanie sytuacji poprzednio zapisa­nej, rozpoczęcie nowej gry, wyświetle­nie informacji o grze, zdefiniowanie po­ziomu gry i jej przerwanie oraz powrót do niej po skorzystaniu z tego menu. Poziom gry można ustalić jednolity dla wszystkich działań, na które mamy wpływ (Land Battle, Racing Chariots, Gladiatorial Combat, Naval Battle) albo je dowolnie zróżnicować (Fine Tuning).

Wskazanie kursorem okienka z napi­sem End Turn kończy kolejkę naszych ruchów i zmienia bieżący czas gry o 1 rok.

Menu lokalne jest wyświetlane po wskazaniu kursorem dowolnej prowincji imperium.

1. Wskazanie opcji Legions pozwala na:

— zmobilizowanie (Raise Legion),

— uzupełnienie (Strenghten Legion).

— przemieszczenie (Move Legion),

— przeformowanie (Upgrade Legion) legionu oraz wyświetlenie listy posiada­nych legionów z ich charakterystyką (ro­dzaj, liczebność, lokalizacja, gotowość).

2. Opcja Tribute umożliwia ustalenie rodzaju podatków w każdej prowincji Imperium Rzymskiego.

3. Hold Games pozwala na zorganizo­wanie wyścigów rydwanów lub walk gla­diatorów.

4. Build Fleet umożliwia wystawienie, uzupełnianie lub rozbudowę floty.

5. See Province List to wyświetlenie listy zdobytych prowincji wraz z ich cha­rakterystyką (nazwa, rodzaj statusu, mo­rale i liczebność rekrutów, których moż­na powołać do wojska oraz wysokość ostatnio ściąganego podatku).

Menu lokalne wywoływane w Italii za­wiera opcję Tribute Policy, która umoż­liwia ustalenie rodzaju podatków jedno­cześnie dla całego imperium. Nie zawie­ra natomiast opcji Plunder, która znaj­duje się w menu wyświetlanym po wskazaniu każdej prowincji, za wyjąt­kiem Italii. Opcja ta umożliwia splądro­wanie prowincji pod warunkiem, że stacjonuje w niej legion.

Po przemieszczeniu legionu na tery­torium zajęte przez nieprzyjaciół kom­puter wyświetla informację o kraju, który zamierzamy zdobyć. Następnie widzimy opcje umożliwiające prowadzenie per­traktacji z jego przywódcą. Rozmowa jed­nak, doprowadza z reguły do sytuacji, w której można albo się wycofać (With-draw), albo walczyć (Go to War) — po­jawi się wtedy trzecie menu, a mianowi­cie...

Menu bitwy. Najpierw wybieramy szyk (ustawienie) legionu: zrównoważo­ny (Balanced Army), klin (Wedge), sil­ne skrzydło (Strong Right, Strong Left).

Następnie decydujemy się na taktykę walki legionu: atak frontalny (Frontal Assault), atak klinem (Drive a Wedge), atak oskrzydlający (Outflank), obrona z oskrzydleniem (Canae Tactic), obrona z przemieszczeniem odwodów w linii głównego ataku nieprzyjaciela (Scipios Defence), formowanie linii (Form a Line), atak na skrzydle (Sweep Right

— Left), obrona w miejscu (Stand Fast), obrona w szyku zwartym (Mass Troops).

Układ taktyka — szyk legionu, bardzo dobrze ilustruje tabelka nr 1. Możliwości poszczególnych dowódców natomiast, ilustruje tabelka nr 2.

Wreszcie dochodzi do bitwy. Na ekra­nie widać nasz legion i wojsko nieprzy­jaciela. Po kliknięciu maszyną lub wciśnię­ciu ENTER możemy wpływać na prze­bieg bitwy korzystając z opcji menu wy­świetlanego w postaci okna na górze ekranu. A więc:

— kierowanie ruchem poszczególnych kohort legionu (Select Roman Unit),

— Melee umożliwia samodzielną walkę legionu a także powrót do walki po po­zorowanym odwrocie,

— Retreat to odwrót całego legionu.

Wybranie opcji Select Roman Unit umożliwia również dokładne zapoznanie się z sytuacją na polu bitwy. Wskazanie kursorem dowolnego oddziału powodu­je wyświetlenie informacji o jego aktual­nym stanie. Wskazanie dowódcy poka­zuje jego charakterystykę — oddziały­wanie (Charisma) oraz zasięg głosu (Voice). Pierwsza cecha wpływa na mo­rale żołnierzy, zaś druga określa możli­wości kierowania poszczególnymi ko­hortami legionu podczas bitwy

Wpływanie na przebieg gry w innych sytuacjach (bitwa morska, wyścigi ryd­wanów i walki gladiatorów) nie jest tak skomplikowane, jak w przypadku bitwy legionu. Wystarczają do tego typowe klawisze (Enter, Space Bar, Space Ar­rows) lub myszą. Bitwa morska sprowa­dzona jest do walki okrętów flagowych a jej wynik jest częściowo symulowany przez komputer.

Na koniec

Tym razem nie podajemy żadnych wskazówek dotyczących strategii pod­bojów, taktyki walki, wygrywania wyści­gów i polityki podatkowej. Spróbujcie samodzielnie zagrać w Centuriona. Jeśli znajdziecie się w kłopotach „bez wyjś­cia" i przyślecie alarmujące listy — wte­dy zamieścimy wskazówki pozwalające zakończyć z sukcesem grę na dowol­nym poziomie trudności.