The Settlers to strategiczna gra czasu rzeczywistego, w której gracz pełni rolę lidera małej osady w średniowieczu. Gra składa się z serii poziomów, w których gracz musi rozwijać swoją osadę, zbierać surowce, produkować żywność i materiały budowlane, budować nowe budynki oraz rekrutować i szkolić wojsko, aby bronić swojej osady przed wrogami lub atakować innych.

Gra oferuje kilka trybów rozgrywki, w tym kampanię dla jednego gracza i tryb gry wieloosobowej, w którym gracze mogą rywalizować ze sobą lub działać w sojuszu, aby osiągnąć wspólne cele.

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów gry jest system transportu surowców. Gracz musi wybudować drogi, aby umożliwić transport surowców z kopalni, tartaku, kamieniołomu itp. do innych budynków produkcyjnych lub magazynów, co jest kluczowe dla efektywnego zarządzania osadą.

Gra posiada przyjemną i kolorową grafikę z animowanymi postaciami, rozbudowanym interfejsem użytkownika i dźwiękami oddającymi klimat średniowiecznych czasów. The Settlers stała się klasyczną grą z gatunku strategii i zyskała dużą popularność na platformie Amiga oraz później na innych platformach.