Kiedy starożytni odbili od lądu pierwszym statkiem, Cugnot przejechał się pierwszym samochodem, „Rakieta" Stephensona pomknęła po torach, a bracia Wright wznieśli się nad ziemię, nikt z nich wtedy nie myślał, że w 1994 roku Microprose połączy ich wynalazki w Transport Tycoonie. W grze tej musisz bowiem stworzyć spójną, a przede wszystkim opłacalną sieć łączącą ze sobą miasta i zakłady przemysłowe, na którą składać się będą wszystkie wspomniane wyżej wynalazki.

Gdzie rządzimy

Na początek znajdujemy kilogram ważących opcji: liczba miast w państwie, liczba zakładów przemysłowych, pofałdowanie terenu, liczba konkurentów, których należy puścić w skarpetkach (mimo, iź nie jesteśmy prezydentem), czas, po którym konkurencja wchodzi do akcji, bystrość umysłu przeciwników, zdolności kredytowe, oprocentowanie kredytów, obecność wypadków i parę innych, też ważnych. Wszystko to można nastawić jednym ruchem myszy wybierając poziom trudności gry, ale żaden tycoon nie idzie na łatwiznę. Opcje główne uzupełnione są możliwością dostosowania tła zmagań do naszych wyobrażeń. Zmieniamy więc nazwy miast (amerykańskie, europejskie, angielskie; wszystkie można także wprowadzić po rozpoczęciu gry odręcznie), kierunek ruchu (lewo- lub prawostronny), walutę, w jakiej odbywać się będą operacje finansowe.
Wykonawszy te męczące czynności przechodzimy do sedna, czyli do samej gry. Przeniesieni w środek wielkiego kryzysu lat międzywojennych, zakładamy w tych trudnych czasach firmę przewozową nadając jej nazwę i budując siedzibę, ograniczającą się z początku do baraku otoczonego tandetnym drewnianym płotkiem. Od nas zależy, czy zmieni się ona w Empire State Building. Mamy na to 100 lat.

Czym rządzimy - tabor

Na początku nie ma tego za wiele. Trochę kasy pożyczonej z banku i łeb na karku. Jak wspomniałem mamy do dyspozycji cztery rodzaje transportu:

• drogowy - mieszczą się w tym pojęciu autobusy służące do przewozu ludzi po miastach i między miastami) oraz ciężarówki, rozwożące surowce i towary przemysłowe; mają to do siebie, iż są stosunkowo wolne i mają niewielką pojemność, ale za to są elastyczne, bowiem i przystanki, i samochodowe stacje przeładunkowe zajmują niewiele miejsca i łatwo je budować; są ponadto dość tanie;
• kolejowy - pociągi składają się z lokomotywy i wagonów , jedna lokomotywa może pociągnąć do 10 wagonów; zaletą transportu kolejowego jest stosunkowo duża szybkość i ładowność, wadą zaś dość dużo miejsca potrzebnego na budowanie stacji; sporo kosztują także same lokomotywy;
• powietrzny - samoloty mają stosunkowo niewielką ładowność, są za to najszybsze;
• wodny - statki poruszają się zdecydowanie najwolniej, ale dysponują największą pakownością; kosztują niestety również sporo.

Ta krótka charakterystyka powinna być uzupełniona o garść dodatkowych uwag. Przede wszystkim każdy z pojazdów opisany jest przez parametry użytkowe: rok konstrukcji, szybkość poruszania się, czas eksploatacji, koszt utrzymania, pojemność oraz niezawodność. W toku gry starsze modele stają się coraz pewniejsze w eksploatacji, co daje mniejszą liczbę awarii, mniejszą liczbę przestojów, a co za tym idzie - więcej pieniędzy w kieszeni. Co jakiś czas pojawiają się jednak nowe modele. Charakteryzują się zazwyczaj wyższą ceną, większą pojemnością, większą szybkością, niższymi kosztami utrzymania i tragicznie niską niezawodnością. Po wypuszczeniu nowego modelu czegokolwiek producent proponuje nam zazwyczaj wyłączność eksploatacji na rok w zamian za niewielką gratyfikację finansową.
To co przestaje nam być potrzebne możemy sprzedać. Oczywiście jako sprzęt używany dostaniemy za niego psi pieniądz, ale dla poważnego biznesmena każdy grosz się liczy.
Wybudowawszy już linię możemy podejrzeć każdy z obsługujących go środków transportu, przyjrzeć się uprzednio wyznaczonej trasie, jego aktualnemu ładunkowi, liczbie awarii, kosztom, jakie ponieśliśmy na jego utrzymanie w tym i ubiegłym roku oraz zyskom, które przyniósł w roku poprzednim i bieżącym.

Czym rządzimy - budowle

Żaden samochód czy pociąg nie będzie jeździł po trawie, przynajmniej w tej grze. Powinniśmy więc przed uruchomieniem pierwszej linii np. autobusowej wybudować warsztat i postawić przystanki. Dopiero wtedy można zakupić autobus i wyznaczyć mu trasę zaznaczając wszystkie przystanki, gdzie ma się zatrzymać. Podobnie należy budować dworce, porty lotnicze i porty morskie i warsztaty (np. tylko w warsztatach kolejowych można zmienić skład pociągu). Każde z przystanków, stacji itp. mają określony zasięg, z którego spływają do niego ludzie i towary.
Dodatkową dyscypliną jest ciągnięcie dróg i linii kolejowych, w tym wiaduktów, tuneli i mostów. Ostatnie z wymienionych konstrukcji są dość kosztowne. Ich długość wpływa na szybkość poruszania się korzystających z nich pojazdów.
W międzyczasie możemy równać lub podwyższać teren, równać z ziemią wykroty, przeszkadzające drzewa a nawet obiekty mieszkalne - czegóż się nie robi dla pieniędzy!

Jak rządzimy

Budując cokolwiek musisz pamiętać, iż jesteś oceniany. Głównie przez lokalne władze. Wpływ na wysokość oceny ma sprawność z jaką sprzątasz pasażerów przystanków, a towary ze stacji przeładunkowych. Ocenę znajdziesz najeżdżając na nazwę miasta. Dowiesz się przy okazji jaką część pasażerów miasta przewozisz, ile ma ono mieszkańców, ile przesyłek wysyłają jej mieszkańcy, czyli czy da się tu zrobić większy biznes.
Na przyrost pasażerów możemy wpływać na kilka sposobów: organizując kampanię reklamową, popularyzując firmę wzniesieniem monumentu, wznosząc biurowiec (sposób pośredni), bądź wykupując prawa do transportu na jeden rok. Wszystkie te sposoby są skuteczne, jeśli mamy konkurencję. Jeśli jesteśmy sami należy się zastanowić nad rozbudową sieci komunikacyjnej (czasem wyburzając budynki mieszkalne).
Co jakiś czas władze lokalne ogłaszają subsydiowanie jakiejś trasy, płacąc wielokrotność sumy, należącej się w rzeczywistości za przewóz. Subsydium przyznawane jest firmie, która jako pierwsza przewiezie towary lub ludzi na danej trasie. Zazwyczaj są to dość intratne kontrakty i należy na nie polować.
Powstają także nowe zakłady produkcyjne, inne zwiększają swoją produkcję, jeszcze inne bankrutują. Nad tym musimy czuwać.

Niezdrowa konkurencja

Wszystko byłoby pięknie, gdyby nie konkurencja. Oto parę sposobów na jej eliminacji:

1. Przede wszystkim należy budować stacje jak najbliżej źródła zaopatrzenia (przystanki w centrum miast).
2. Jeśli konkurencja już się gdzieś dostała, a zależy nam na jej usunięciu stamtąd, dysponujemy dwoma sposobami:
   droższy - polega na pobudowaniu w poprzek linii kolejowej drogi (lub odwrotnie) co kwadrat i puszczenie na tę trasę sporej liczby pojazdów. Jak wiadomo tam gdzie jest duży ruch, zdarzają się wypadki - częste zniechęcą naszego konkurenta i sam zwinie linię.
   Drugim sposobem jest wybudowanie przez jego linię naszej, a później jej zwinięcie (w grze wybudowane tory czy droga są świętością - bardzo rzadko można je usunąć, jeśli należą do konkurencji - nigdy).
3. Ostatnim sposobem, stosowanym przy rozbudowanej sieci komunikacyjnej, jest wy blokowanie przeciwnika. Budując skośnie tory uniemożliwiasz mu przekładanie nad nimi wiaduktów. Do blokowania nadaje się również warsztaty wnoszone tak, by wypadły na drodze budowanej linii przeciwnika.

Tycoon rządzi

Oceniając należy stwierdzić, iż należy ona do grupy najlepszych handlówek. W porównaniu do RailRoad Tycoona, którego wydaje się następcą, autorzy zrezygnowali z giełdy, co uprościło nieco zadanie, ale i tak wydaje się ono trudne na wyższych poziomach.
Nie ustrzeżono się kilku błędów. Przy ładnej grafice SVGA i trójwymiarowym świecie zapomniano o obracaniu mapy, przez co czasami musimy budować po omacku. Poza tym budowa torów po skosie wyklucza przecięcie linii kolejowej przez choćby drogę, co wydaje się bez sensu. Ale cóż, nie można mieć wszystkiego.

Poza tym to naprawdę kawał dobrej handlówki opatrzonej jak należy kilkoma zestawieniami statystycznymi, wspaniałymi animacjami pojazdów (zwłaszcza dymiących kolejek), bogactwem opcji konfiguracyjnych i rozbudowanym helpem.