KTO POTRAFI SIĘ OPRZEĆ POKUSIE RZĄDZENIA ŚWIATEM, TWORZENIA NOWEJ HISTORII? TAKĄ WŁAŚNIE MOŻLIWOŚĆ DAJE ORA "CIVILIZATION". ROZPOCZYNAMY W ROKU 4000 P.N.E., A KOŃCZYMY W MOMENCIE POCZĄTKU EKSPLORACJI PRZESTRZENI KOSMICZNEJ (DOTARCIE DO SĄSIEDNIEGO UKŁADU PLANETARNEGO).

Civilization przypomina, pod względem grafiki, dźwięku i obsługi, wcześniejszy produkt firmy Micro-Prose - Railroad Tycoon. Podobnie też jak tamta, natychmiast stała się rynkowym przebojem i w chwili obecnej może śmiało pretendować do tytułu najlepszej gry strategicznej.

Do sterowania grą używamy głównie dwóch ekranów Mapa Świata i Ekran Miasta. Kilka pomocnych uwag, szczególnie przydatnych w początkowej fazie gry:

• Po założeniu pierwszego miasta należy zbudować kilka oddziałów Militia (od trzech do pięciu, w zależności od możliwości wydobycia surowców w mieście). Jeden oddział powinien zostać w mieście (ufortyfikowanym), pozostałe mogą prowadzić ekspedycje odkrywcze. Powinno to znacznie podwyższyć tempo rozwoju cywilizacji (fundusze na nowe wynaIazki, sprzymierzeńcy, a nawet nowe miasto). Wyprawy są nieco ryzykowne - można natknąć się na hordę barbarzyńców.
• Pierwsi zbudowani Settlers powinni zakładać nowe miasta, a nie pracować przy nawadnianiu gruntów czy budowie kopalni. Można zbudować niewielkie odcinki dróg w okolicach miasta (zyski finansowe). Przynajmniej jedno, dwa miasta na kontynencie powinny mieć dostęp do morza.
• Wybór kolejności wynalazków jest w znacznej mierze kwestią gustu. Osobiście uważam, że pierwszych dziesięć to, w kolejności: Alphabet, MapMaking, Bronze Working, Ceremoniał Burial, Code of Laws, Monarchy, Masonry, Mathematics, Writing, Currency. W większości wypadków zapewniają one bezpieczeństwo i stanowią dobre podstawy rozwoju dla młodej cywilizacji. Kolejność następnych odkryć uzależniona jest w znacznej mierze od zmieniającej się sytuacji.
• Ważnym wynalazkiem jest Literacy - możliwość budowy Great Library. W przypadku nastawienia się na ekspansję warto szybko wynaleźć The Wheel - Chariot, to początkowo jedna z najlepszych jednostek ofensywnych.
• Możliwie szybko trzeba zbudować w miastach Barracks i stworzyć po jednej jednostce Phalanx w każdej miejscowości (do czasu wynalezienia bardziej wyrafinowanych broni zapewni to miastu względne bezpieczeństwo).
• Warto szybko rozpocząć ekspansję morską - wysłać jedną lub dwie Trireme z dwoma oddziałami Militia na pokładzie.
• Bardzo ważne jest jak najszybsze przejście do Monarchy - przyspieszy to rozwój cywilizacji (zwiększenie produkcji żywności i wydobycia surowców).
• Gdy założonych jest już kilka miast, należy przeprowadzić wszelkie możliwe prace na terenie bardziej rozwiniętych miejscowości - nawadnianie, budowa dróg i kopalni. Połączenie wszystkich miast drogami znacznie przyspiesza prędkość przemieszczania się jednostek, co bardzo ułatwia obronę zagrożonych terenów.
• Nie opłaca się atakować wrogich miast mających "jednego" mieszkańca - zostaną podczas walki zniszczone. Wyjątkiem jest atak jednostek morskich - niszczą stacjonujące w mieście oddziały bez zabijania mieszkańców (nie mogą jednak opanować miasta, to zadanie tylko dla jednostek naziemnych).
• Nawiązanie kontaktów dyplomatycznych (budowa ambasady) jest szczególnie wskazane w wypadku napotkania groźnego przeciwnika - można w ten sposób uzyskać informacje o siłach zbrojnych i nowo opracowanych wynalazkach.

Civilization nie jest grą rzucającą na kolana, jeśli brać pod uwagę tylko jakość grafiki i dźwięku. Jednak scenariusz i jego realizacja stoją na tak wysokim poziomie, że cala "reszta" nie ma tutaj większego znaczenia. Firma MicroProse stworzyła grę na tyle skomplikowaną, by nie była prymitywna lub nudna oraz na tyle prostą, aby można było w nią grać dla przyjemności, a nie w pocie czoła rozwiązywać karkołomne zagadki.